जानेवारी ते जून २०२६ शेतकी कामधंदा"या उद्योगाखाली रोजंदार मजुरासाठी .

  प्रश्न: सर माझी मोठी आई डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठ ,अकोला येथे रोजंदारी मजूर आहे, 8 तास काम आहे महिना नऊ हजार मिळतो. मला असे कळले की शेतकी कामधंदा या उद्योगा अंतर्गतच महाराष्ट्रातील सर्व चारही शासकीय कृषी विद्यापीठातील रोजंदार मजुर येतात तर येथे किमान वेतन अधिनियम याचे पालन केले जात आहे की नाही

🌾 तुमच्या प्रश्नाचे थेट उत्तर — सोप्या भाषेत

प्रिय वाचकमित्रा,

तुम्ही विचारलेला प्रश्न वाचला आणि मनाला स्पर्श केला. तुमच्या मोठ्या आईसाठी तुम्ही हे जाणून घ्यायला आलात — हेच खूप मोठे आहे. आपण थेट मुद्द्यावर येऊया.

• पहिली गोष्ट — तुमच्या मोठ्या आईला किती किमान वेतन मिळायला हवे?

महाराष्ट्र शासनाने जानेवारी ते जून २०२६ साठी अधिकृत अधिसूचनाकाढली आहे. त्यात "शेतकी कामधंदा"या उद्योगाखाली रोजंदार मजुरासाठी स्पष्ट नमूद आहे:

अकोला (परिमंडळ १) — ₹३८५ प्रतिदिन

म्हणजे महिन्याला (२६ कामाचे दिवस) = ₹१०,०१०

तुमच्या मोठ्या आईला मिळते ₹९,००० — म्हणजे दर महिन्याला ₹१,०१० कमी.

हे कायद्याचे उल्लंघन आहे — आणि हे आम्ही आंदाजाने नाही, तर शासनाच्या अधिकृत कागदाच्या आधारे सांगत आहोत.

• दुसरी गोष्ट — मग आता काय करायचे?

एकच गोष्ट करायची — तक्रार नोंदवायची.

पण आम्हाला माहीत आहे की कामगार कार्यालयात वारंवार जाणे शक्य नाही, रजा काढणे परवडत नाही, आणि हे सगळे एका दिवसात होत नाही. म्हणूनच खाली एकदाच जाऊन करता येण्यासारखे काम.

📋 एकदाच जा — पण हे सोबत घेऊन जा

कुठे जायचे:

जिल्हा सहायक कामगार आयुक्त कार्यालयात, सरकारी कामगार अधिकारी, अकोला यांची भेट घ्या.

काय सोबत न्यायचे — फक्त तीन गोष्टी:

१. आईचे ओळखपत्र (आधार कार्ड)

२. बँक खात्यात वेतन जमा होत असल्यास बँक पासबुक — ज्यावर ₹९,००० जमा दिसतात

३.शक्य असल्यास नियुक्ती पत्रकिंवा विद्यापीठाचे कोणतेही ओळखपत्र

 ✍️ तक्रार कशी लिहायची — नमुना

खालीलप्रमाणे साध्या कागदावर लिहून द्यायचे:

प्रति,

सरकारी कामगार अधिकारी,

सहायक कामगार आयुक्त कार्यालय

इन्कम टॅक्स चौक, गोरक्षण रोड,

अकोला-४४४०१

विषय: किमान वेतन अधिनियम १९४८ अंतर्गत तक्रार

महोदय,

मी [नाव], रा. [पत्ता], डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठ, अकोला येथे शेतकी कामधंदा विभागात रोजंदारी मजूर म्हणून काम करतो/करते. मला सध्या ₹९,००० प्रतिमाह वेतन मिळते. परंतु महाराष्ट्र शासनाच्या जानेवारी-जून २०२६ च्या अधिसूचनेनुसार परिमंडळ १ मध्ये रोजंदार मजुराचे किमान वेतन ₹३८५ प्रतिदिन (एकूण ₹१०,०१० प्रतिमाह) आहे. सदर वेतनातील फरक देण्याची विनंती आहे व योग्य ती कारवाई करावी

दिनांक:                                                                                                         आपली विश्वासू,

                                                                                                                       [नाव व सही]

 पुढे काय होते — वास्तविक चित्र

हे सांगणे गरजेचे आहे कारण अपेक्षा वास्तवाशी जुळलेल्या असाव्यात:

कार्यालयात दोन प्रती घेऊन जा, एक तक्रार प्रत सादर केल्यावर पहिल्या भेटीत तक्रार नोंद होते, तुमच्या दुसऱ्या तक्रार प्रतीवर कार्यालयाचा सही शिक्का मिळणार (तो तुम्ही तक्रार कार्यालयात सादर केल्याचा पुरावा व पुढील सर्व भेटीचे संदर्भ राहणार) — हे सर्वात महत्त्वाचे पाऊल आहे. त्यानंतर कामगार निरीक्षक विद्यापीठाला नोटीस पाठवतात. विद्यापीठाला उत्तर द्यावे लागते. यात काही आठवडे लागू शकतात. पण तक्रार नोंद नाही तर बदलही नाही — हे कटू सत्य आहे.

 शेवटी एक मनाचे बोलणे

मित्रा, तुमच्या मोठ्या आईसारख्या हजारो स्त्रिया रोज सकाळी उठून शेत सांभाळतात, विद्यापीठाचे काम करतात — आणि संध्याकाळी घरी येतात तेव्हा त्यांच्या हातात कायद्याने ठरवलेले वेतनही नसते.

तक्रार करणे म्हणजे भांडण नाही — ते आईचा हक्क मागणे आहे.

एक कागद, एक भेट, एक तक्रार — हे छोटे पाऊल मोठा बदल घडवू शकते.

हा लेख महाराष्ट्र शासनाच्या अधिकृत किमान वेतन अधिसूचना (जानेवारी-जून २०२६) च्या आधारे लिहिला आहे. प्रत्यक्ष कारवाईपूर्वी आपल्या जिल्यातील सहायक कामगार आयुक्त कार्यालयातील सरकारी कामगार अधिकारी यांच्याशी संपर्क साधावा.