रमेशची गोष्ट – ११ तास काम आणि हक्काचा पगार

 

रमेशची गोष्ट – ११ तास काम आणि हक्काचा पगार

रमेश हा २० वर्षांचा तरुण. गावाहून शहरात आला आणि गणेश यांच्या दुकानात कामाला लागला. घरचा खर्च भागवण्यासाठी, रोज दुकानात मेहनत घेणं त्याच्यासाठी गरजेचं होतं.

साधारणपणे रमेश सकाळी १० ला दुकानात येतो आणि रात्री ८ ला घरी जातो — म्हणजे ९ तासांचा दिवस. पण काही दिवस, सणासुदीला किंवा ग्राहकांची गर्दी झाल्यावर, गणेश त्याला ११ तास काम करायला सांगतात.

रमेशच्या मनात प्रश्न आला — “हे काय बरोबर आहे का? रोज नको, पण कधी कधी इतके तास काम करायला लावले, तर मला जास्त पैसे मिळतील का?”


कायदा काय सांगतो?

महाराष्ट्रात दुकानात काम करणाऱ्या प्रौढ कामगारांसाठी महाराष्ट्र दुकाने व आस्थापना (रोजगाराचे नियमन व सेवा अटी) अधिनियम, २०१७ लागू आहे.

कलम १२ नुसार –

  • रोजचा कामाचा वेळ जास्तीत जास्त ९ तास असतो.

  • काही विशेष प्रसंगी (सण, हंगाम, गर्दी) कामाचा वेळ ११ तासांपर्यंत वाढवता येतो.

  • पण या जादा २ तासांसाठी ओव्हरटाईमचा दुहेरी पगार द्यावा लागतो.


दुहेरी पगार म्हणजे काय?

जर रमेशचा साधा पगार ताशी ₹४० असेल, तर ओव्हरटाईमसाठी त्याला ताशी ₹८० मिळाले पाहिजे.
म्हणजे, २ तास जादा = ₹१६० जादा पगार त्या दिवसासाठी.


तुमच्यासाठी महत्त्वाची गोष्ट

  • ११ तास रोज करून घेणं बेकायदेशीर आहे. फक्त काही प्रसंगीच परवानगी आहे.

  • जादा तासांसाठी पगार नेहमी दुहेरी असला पाहिजे.

  • ओव्हरटाईमची नोंद पगार रजिस्टरमध्ये असायला हवी.


रमेशला आता त्याचा हक्क कळला. त्याने गणेश यांना सांगितलं – “गणेशभाऊ, मी मेहनत करायला तयार आहे, पण जादा तासांचा पगारही योग्य द्या.”
गणेश हसून म्हणाले – “हो, बरोबर आहे. आपण दोघेही कायद्यानुसार वागू.”


तुम्हीही रमेशसारखे हक्क जाणून घ्या.
कायद्याची माहिती म्हणजेच तुमची ताकद!

टिप्पण्या

Minimum wage, New Labour Code series

तुमचे किमान वेतन (Minimum Wage) कसे काढायचे? | मूळ वेतन + विशेष भत्त्यासह अचूक गणना (सर्व ६७ उद्योगांसाठी)

किमान वेतन " स्थानिक स्वराज्य संस्था " (ग्रामपंचायत वगळून)१.७.२०२४ ते ३१.१२.२०२४ ,MINIMUM WAGES LOCAL AUTHORITY (other than VILLAGE PANCHAYAT)

२०२४ सुधारीत विशेष भत्त्याची रक्कम जाहीर करणारे सूचना पत्र /DA/SPECIAL ALLOWANCE 2024

KAMGAR MITRAकिमान वेतन ग्रामपंचायत २०२४ इमेजेस/MINIMUM WAGES IMAGES

किमान वेतन ग्रामपंचायत नवीन सुधारीत विशेष भत्ता रु.४०३/- १.१.२०२१ ते ३०.६.२०२१

किमान वेतन २०२५ जून पर्यन्त सर्व ६७ अनुसूचित उद्योग, मूळ वेतन २०२५, विशेष भत्ता २०२५

किमान वेतन प्लस डीए अतिरिक्त काय फेसीलीटी पगारात जमा होतात ? विविध भत्ते/ ALLOWANCES

How To calculate Minimum Wages in India.

किमान वेतन २०२४ दुकाने व आस्थापना SHOP AND ESTABLISHMENT'S MINIMUM WAGES

किमान वेतन कारखाने २०२४ Maharashtra Minimum Wages 2024FACTORIES RESIDUAL (FACTORIES NOT COVERED UNDER SCHEDULE)